તાપી જિલ્લા કલેકટર વિપિન ગર્ગે શાળાઓમાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવવા માટે 16 એપ્રિલ, 2025ના રોજ એક પરિપત્ર જારી કર્યો છે. આ પગલું શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં શિક્ષકો દ્વારા ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ થઈ રહી હોવાની ફરિયાદો અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સને પગલે લેવામાં આવ્યું છે. પરિપત્રમાં શાળા પરિસરમાં કોઈપણ પ્રકારની ધાર્મિક પ્રવૃત્તિ, પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ, ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, અને ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. આ મુદ્દે જિલ્લામાં ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે, ખાસ કરીને ડોલવણ તાલુકાના હરીપુરા ગામની શાળામાં પ્રાર્થના ઘરની ફરિયાદ બાદ.
પરિપત્રની વિગતો
તાપી જિલ્લા શિક્ષણ વિભાગે કલેકટર વિપિન ગર્ગના નિર્દેશોને અનુસરીને, તમામ પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક સરકારી શાળાઓને પરિપત્ર જારી કર્યો છે, જેમાં શાળા પરિસરમાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ પ્રવૃત્તિઓમાં પ્રાર્થના ઉચ્ચારવી, ભજન ગાવું, અથવા કોઈ ચોક્કસ ધર્મને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી ધાર્મિક ગ્રંથોનું વાંચન કરવું શામેલ છે. વધુમાં, શાળા પરિસરમાં કોઈપણ ધર્મની ઇમારતો બનાવવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ પરિપત્ર 19 એપ્રિલ, 2025ના રોજ જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારી (DEO) ધરાબેન પટેલ અને જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી (DPEO) ડો. વર્ષાબેન વસાવા દ્વારા શાળાઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો.
તપાસ અને તારણો
પરિપત્રના જારી થયા બાદ, ડો. વર્ષાબેન વસાવાએ જિલ્લાની તમામ પ્રાથમિક શાળાઓમાં તપાસ શરૂ કરી હતી. તપાસ દરમિયાન, ડોલવણ તાલુકાના હરીપુરા ગામની શાળામાં અગાઉ પ્રાર્થના ઘર બનાવવામાં આવ્યું હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, કેટલીક શાળાઓમાં, ખાસ કરીને ધોરણ 2માં, નિયમિત રીતે પ્રાર્થના કરવામાં આવતી હોવાનું જણાયું હતું. આ તારણોએ જિલ્લામાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ધર્મની ભૂમિકા અંગે ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે.
સત્તાવાર નિવેદન
કલેકટર વિપિન ગર્ગે પરિપત્રમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, “અમને ધાર્મિક રૂપાંતરણની કોઈ ઘટનાઓનો પુરાવો મળ્યો નથી, પરંતુ અમે નિવારક પગલાં લઈ રહ્યા છીએ.” તેમણે ઉમેર્યું કે, “જો કોઈ શિક્ષક કે શાળા કર્મચારી ધર્માંતરણ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હશે, તો તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.” ડો. વર્ષાબેન વસાવાએ જણાવ્યું કે, “શાળાઓને શૈક્ષણિક કાર્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને કોઈપણ ધર્મને લગતી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.”
સમુદાયની પ્રતિક્રિયા
આ પરિપત્રે તાપી જિલ્લામાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ ઉભી કરી છે. કેટલાક સમુદાયના સભ્યો શાળાઓમાં ધર્મનિરપેક્ષ શિક્ષણ જાળવવાના આ પગલાને સમર્થન આપે છે, જ્યારે અન્ય લોકોએ સાંસ્કૃતિક પ્રથાઓ પર તેની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ખાસ કરીને, આદિવાસી-બહુલ જિલ્લામાં આ મુદ્દો સંવેદનશીલ બન્યો છે, કારણ કે ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક પ્રથાઓ ઘણીવાર એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોય છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ મુદ્દે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જેમાં વિવિધ દૃષ્ટિકોણો સામે આવી રહ્યા છે.
પૃષ્ઠભૂમિ
તાપી જિલ્લો, જે મોટાભાગે આદિવાસી વસ્તી ધરાવે છે, તેમાં ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મુદ્દાઓ ઘણીવાર ચર્ચાનો વિષય બનતા હોય છે. હરીપુરા ગામની શાળામાં ઈસાઈ સમુદાયના પ્રાર્થના ઘરની ફરિયાદે આ મુદ્દાને વધુ ઉજાગર કર્યો છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ પ્રાર્થના ઘર અગાઉ બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે વિવાદ ઊભો થયો. આ ઉપરાંત, કેટલીક શાળાઓમાં નિયમિત પ્રાર્થનાઓની પ્રથા પણ ચર્ચામાં આવી છે, જેના પર હવે નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
આગળનાં પગલાં
જિલ્લા શિક્ષણ વિભાગે તમામ શાળાઓના આચાર્યો અને મુખ્ય શિક્ષકોને આ પરિપત્રનું કડક પાલન કરવા સૂચના આપી છે. શાળાઓને શૈક્ષણિક કાર્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને કોઈપણ ધર્મ સાથે સંકળાયેલી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવા જણાવવામાં આવ્યું છે. જો કોઈ શિક્ષક કે આચાર્ય આવી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવાનું જણાશે, તો તેમની સામે કડકમાં કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, એમ પરિપત્રમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જિલ્લા પ્રશાસન આ મુદ્દે નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે અને શાળાઓમાં શાંતિ અને શિસ્ત જાળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
સારાંશ
તાપી જિલ્લામાં શાળાઓમાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે જારી કરાયેલો પરિપત્ર એક નિવારક પગલું છે, જેનો હેતુ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ધર્મનિરપેક્ષ વાતાવરણ જાળવવાનો છે. જોકે, આ મુદ્દે જિલ્લામાં ચર્ચા ચાલુ છે, અને વિવિધ પક્ષોના મંતવ્યો સામે આવી રહ્યા છે. પ્રશાસનનું ધ્યાન હવે શાળાઓમાં આ નિર્દેશોના અમલ પર છે, જેથી શિક્ષણનું ધ્યેય અકબંધ રહે.
