નવસારી જિલ્લાના મહારૂઢિ ગ્રામસભાના અધ્યક્ષ રમેશભાઈ પટેલે જિલ્લા કલેક્ટરને એક તીક્ષ્ણ રજૂઆત કરીને અનુસૂચિત-5 (પાંચમી અનુસૂચિ) હેઠળના વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલી બેફામ, ગેરકાયદેસર પર્યાવરણ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓને કારણે ગંભીર પર્યાવરણીય નુકસાન અને આદિવાસી સમુદાયના અસ્તિત્વ માટે ઉભો થયેલ ખતરો ઉજાગર કર્યો છે. તેમણે તાત્કાલિક કાર્યવાહીની માંગ કરી છે.
પટેલના આવેદન અનુસાર, નવસારી, ખાસ કરીને ચીખલી અને વાંસદા તાલુકાના ગામોમાં, નીચેના ગંભીર મુદ્દાઓ ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ ઊભી કરી રહ્યા છે:
-
બિનઆદિવાસીઓ દ્વારા વૃક્ષ છેદન અને જમીન ઉત્ખનન: સરકારી અને આદિવાસી સમાજની જમીનો પર બિનઆદિવાસીઓ દ્વારા આડેધડ વૃક્ષોનું છેદન અને સ્વાર્થી હેતુથી જમીન ખોદકામ કરી પથ્થર કાઢવામાં આવી રહ્યા છે, જેનાથી પર્યાવરણને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
-
રાજકીય સંપર્કવાળું અનિયંત્રિત ખનન: “કેટલાક રાજકીય પક્ષના આગેવાનો અધિકારીઓની મીલીભગતથી” માટીખનન, રેતીખનન અને ખનન (માઈનિંગ)નાં કાર્યો બેફામ ચાલી રહ્યા છે. ભૂસ્તર વિભાગ દ્વારા આ પ્રવૃત્તિઓ માટે કોઈ પરવાનગી આપવામાં આવી નથી.
-
અનધિકૃત ક્રશર પ્લાન્ટ અને કવોરી પ્લાન્ટ: ખાસ કરીને ચીખલી તાલુકાના રેઠવાણીયા ગામમાં (ખાતા નં. 577, દાદરી ફળિયા, વાંસદા રોડ પાસે) અને અન્ય સ્થળોએ પરવાનગી વગર મોટા ક્રશર પ્લાન્ટ ચાલી રહ્યા છે. આ પ્લાન્ટ્સથી સતત ધ્વનિ પ્રદૂષણ અને વાયુ પ્રદૂષણ થઈ રહ્યું છે, જેનાથી નજીકમાં રહેતા આદિવાસી સમુદાયના રહેણાંક અને સ્થાપનોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
-
બ્લાસ્ટિંગથી જીવનને જોખમ:
-
વન વિભાગ અને ભૂસ્તર વિભાગના ધારાધોરણોની અવગણના કરીને થતા બ્લાસ્ટિંગના કારણે લોકોના ઘરો તૂટી રહ્યા છે.
-
નેરોગેજ હેરિટેજ ટ્રેનની આજુબાજુ પણ બ્લાસ્ટિંગ થતી હોવાથી ટ્રેન માર્ગ પર ભૂસ્ખલન થવાનો ગંભીર ખતરો છે.
-
-
આદિવાસી અસ્તિત્વ પર ગંભીર ખતરો: પટેલ જણાવે છે કે ચીખલી-વાંસદા જેવા અનુસૂચિ-5 વિસ્તારમાં આદિવાસી (અનુ.જનજાતિ) સમુદાયના અસ્તિત્વ માટે જ આ પ્રવૃત્તિઓ ગંભીર ખતરો ઊભો કરી રહી છે.
ગ્રામસભાની માંગો:
-
તમામ અનધિકૃત કવોરી પ્લાન્ટ, ક્રશર પ્લાન્ટ, માટી-રેતી ખનન અને પથ્થરની ખાણોની તાત્કાલ તપાસ કરી તેમને તુરંત બંધ કરાવવા.
-
પ્રદૂષણ ફેલાવતા અને લોકોના જીવનને જોખમમાં મૂકતા રેઠવાણીયા ગામનો વિસ્તાર તાત્કાલ “સીલ” કરવો (બંધ કરવો).
ચેતવણી: પટેલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો વહીવટી તંત્ર તાત્કાલ અને પ્રભાવી કાર્યવાહી નહીં કરે, તો પર્યાવરણ બચાવવા માટે ગ્રામસભા 15 દિવસની અંદર સત્યાગ્રહ સહિતના “આશ્ચર્યજનક કાર્યક્રમો” હાથ ધરશે.
આ રજૂઆત નવસારીના સંવેદનશીલ અને સંરક્ષિત અનુસૂચિત-5 વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલી પર્યાવરણીય બરબાદી અને તેના દ્વારા સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાય પર પડતા ગંભીર અસરો તરફ ગંભીર ચિંતા અને સતર્કતા દર્શાવે છે. જિલ્લા પ્રશાસનની પ્રતિક્રિયા હવે તમામની નજરમાં રહેશે.
