રાજ્યમાં શિક્ષક તાલીમ (B.Ed અને D.El.Ed) કોલેજોની ગુણવત્તા અને સંચાલન પર ગંભીર સવાલ ઊભા થયા છે. નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર ટીચર્સ એજ્યુકેશન (NCTE) હેઠળ ચાલતી આ કોલેજોમાં ડમી વિદ્યાર્થીઓ, ફર્જી હાજરી, ઇન્ટર્નશિપના ખોટા દાખલાઓ અને નાણાંકીય અનિયમિતતાઓની ફરિયાદો સામે આવી છે. આ બધું શિક્ષણ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર આંચ લાવે છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- ફર્જી પ્રવેશ અને હાજરી:
-
અનિયમિત કોલેજોમાં વિદ્યાર્થીઓ વગર જ માત્ર પરીક્ષા આપી ડિગ્રી મેળવવાની પ્રથા ચાલે છે.
-
કેટલીક કોલેજો એસસી/એસટી વિદ્યાર્થીઓની શિષ્યવૃત્તિના પૈસા લેવા માટે જ ચાલે છે, જ્યાં વાસ્તવિક શિક્ષણ નથી આપવામાં આવતું.
-
- ઇન્ટર્નશિપમાં ગોટાળા:
- 240 દિવસની ફરજિયાત ઇન્ટર્નશિપના ખોટા દાખલા કરવામાં આવે છે. કેટલીક કોલેજો તો ઇન્ટર્નશિપના દિવસોનું ભોજનબીલ પણ લઈ લેતી હોવાના આરોપ છે.
- પ્રાયોગિક પરીક્ષાઓમાં નાણાંકીય ગોટાળા:
- શિક્ષણ પ્રાયોગિક (50 ગુણ) અને કમ્પ્યુટર પ્રાયોગિક પરીક્ષામાં 40+ ગુણ વગર જ આપી દેવાય છે. આ ગુણ શિક્ષક ભરતીમાં ગણવામાં આવતા હોવાથી, રિસર્ટ-પેપર લીક જેવી અનિયમિતતાઓની શંકા વ્યક્ત થાય છે.
- કોલેજોની સંખ્યામાં તફાવત:
- સરકારી રેકોર્ડ મુજબ રાજ્યમાં 105 D.El.Ed કોલેજો (8 સરકારી, 8 ડાયેટ, 30+ ગ્રાન્ટેડ, બાકી ખાનગી) છે, પરંતુ રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ દ્વારા માત્ર 87 કોલેજોના વિદ્યાર્થીઓ જ વાર્ષિક પરીક્ષામાં બેસશે.
- પ્રથમ વર્ષ: 87 કોલેજોના 4,292 વિદ્યાર્થીઓ vs દ્વિતીય વર્ષ: 82 કોલેજોના 3,406 વિદ્યાર્થીઓ – આટલો મોટો તફાવત શું સૂચવે છે?
NCTE અને સરકારની કાર્યવાહી:
- NCTE દ્વારા નિયમો કડક કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી છે, પરંતુ અનિયમિતતાઓ ચાલુ જ છે.
- કેટલીક કોલેજો બંધ થઈ ગઈ છે, પરંતુ નવી યોજનાઓની જરૂર છે.
શિક્ષક સંઘોની માંગ:
- શિક્ષણ પ્રાયોગિક અને કમ્પ્યુટર પરીક્ષાના ગુણ શિક્ષક ભરતીમાં ન ગણવા.
- કોલેજો પર સખત દેખરેખ અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ લાદવું.
રાજ્યની શિક્ષક તાલીમ પદ્ધતિમાં સુધારો વગર ગુણવત્તાપૂર્ણ શિક્ષકોની ભરતી શક્ય નથી. સરકાર અને NCTEને તાત્કાલિક કડક પગલાં લેવા જરૂરી છે.
સ્રોત: પ્રાથમિક શિક્ષણ વિભાગની વેબસાઈટ, રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડના આંકડા, શિક્ષક સંઘોની ફરિયાદો.
