અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત, ચીન, કૅનેડા, મૅક્સિકો સહિત 100 દેશો પર “ડિસ્કાઉન્ટેડ રેસિપ્રોકલ ટેરિફ” લાગુ કર્યા છે.
આ ટેરિફ યોજના અનુસાર, અમેરિકા પર આ દેશો દ્વારા લગાવવામાં આવેલા ટેરિફના **અડધા દરે** નવા ચાર્જ લાગુ થશે. કેટલાક દેશો પર 10% બેઝલાઇન ટેરિફ પણ લાગુ છે.
એશિયાઈ દેશો પર મોટી અસર: ચીન (34%), વિયેતનામ (46%), કંબોડિયા (49%), ભારત (26%) પર ઊંચા ટેરિફ.
ટેરિફ શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
- ટેરિફ એ આયાતિત માલ પરનો કર છે, જે દેશની સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ચીનના ઉત્પાદનો પર 20% ટેરિફનો અર્થ છે કે $10ની વસ્તુની કિંમત $12 થશે.
- આનાથી *સ્થાનિક ઉત્પાદકોને ફાયદો થઈ શકે છે, પરંતુ ગ્રાહકોને ઊંચી કિંમત ચૂકવવી પડે છે.
ટ્રમ્પ શા માટે ટેરિફ લાગુ કરે છે?
- “અમેરિકા ફર્સ્ટ” નીતિ: ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ટેરિફથી સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને નોકરીઓ સુરક્ષિત થશે.
- ચીન, મૅક્સિકો, કૅનેડા સામે દબાણ: ફેન્ટાનિલ જેવી ગેરકાયદે ડ્રગ્સની સપ્લાય અને અસંતુલિત વેપાર સંતુલનને લક્ષ્ય બનાવ્યું છે.
- 2024ના આયાત આંકડા પ્રમાણે ચીન, મૅક્સિકો અને કૅનેડાની ચીજવસ્તુઓ અમેરિકન આયાતોના 40%થી વધુ હિસ્સા ધરાવે છે.
દેશવાર પ્રતિક્રિયા:
- ચીન: 34% ટેરિફને “અસ્વીકાર્ય” જાહેર કરી વાટાઘાટોની માંગ કરી. અમેરિકન કૃષિ ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધકારક ટેરિફ લાગુ કર્યા.
- કૅનેડા: PM જસ્ટિન ટ્રૂડોએ ટેરિફને “મૂર્ખતાપૂર્ણ” ગણાવી $30 અબજના અમેરિકન સામાન પર પ્રતિબંધો જાહેર કર્યા. કૅનેડા અમેરિકાને 50% સ્ટીલ-ઍલ્યુમિનિયમ સપ્લાય કરે છે.
- મૅક્સિકો: રાષ્ટ્રપતિ શિનબામે યુએસ-મૅક્સિકો સરહદે 10,000 સૈનિકો મોકલવાનું મંજૂર કર્યું, પરંતુ ટેરિફને “તર્કહીન” કહ્યું.
અર્થતંત્ર પર અસર:
- કાર ઉદ્યોગ: અમેરિકન કારોની કિંમત $3,000 સુધી વધવાની શક્યતા. ફોર્ડ અને જનરલ મોટર્સના શેરમાં ગિરાવટ.
- સ્ટીલ-ઍલ્યુમિનિયમ: અમેરિકામાં સ્ટીલની કિંમત 2.4% અને ઍલ્યુમિનિયમની 1.6% વધી ગઈ છે.
- યુરોપ અને બ્રિટન: યુરોપિયન યુનિયન પર 20% અને બ્રિટન પર 10% ટેરિફ લાગુ. યુકેના વ્યાપાર મંત્રીએ “શાંત પ્રતિભાવ”ની ગરજ સૂચવી.
આગળની રણનીતિ:
- ટ્રમ્પની યોજના અમેરિકન ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવાની છે, પરંતુ વિશ્વભરમાં વેપાર યુદ્ધ છેડાવાની ચિંતા વ્યક્ત થઈ છે.
- નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ, ટેરિફના કારણે અમેરિકામાં મહગાઈ 4% સુધી વધી શકે છે.
